در جنوب شرق
ایران 20 گلفشان وجود دارد كه 5 مورد آنها بین بندر جاسك و میناب، 9 مورد بین
چابهار و بندر جاسك و 6 مورد دیگر هم بین چابهار و مرز ایران و پاكستان بویژه شمال
خلیج گواتر قرار گرفته است. مهمترین این گلفشان ها در 95 كیلومتری غرب بندر كنارك
و در دشت كهیر نرسیده به روستای تنگ در زمینی مسطح واقع شده و دارای سه تپه كوچك
گلفشان است كه یكی از آنها شبیه آتشفشان و در حال حاضر فعال است و بقیه آنها نیز
از چند سال قبل به صورت غیرفعال درآمدهاند . در بلندای این تپهها، دهانههایی به
قطر چند سانتی متر وجود دارد و از دهانه گلفشان كه در حال حاضر فعال است، به طور
متناوب گل خاكستری رنگ خارج شده و به سوی دامنهها سرازیر میشود. دوره تناوب این
پدیده نادر و زیبا ده تا پانزده دقیقه است كه این عمل با لرزش خاك همراه است و
گاهی به هنگام خروج گل، صدایی همانند شلیك تفنگ از آن به گوش میرسد.گلفشانهای
ایران بیشتر در جلگه ساحلی دریای عمان بخصوص بلوچستان جنوبی تمركز دارند و بیشتر
آنها در حال حاضر فعالند، اما فعالیت آنها در فصول مختلف از سالی به سال دیگر
تغییر پیدا میكند. این پدیده بطور عمده در فصول پرباران از جاذبههای نادر و
دیدنی استان به شمار میرود. گلفشانها در میان بومیان ساكن استان سیستان و
بلوچستان و هرمزگان به صورتهای مختلفی تلفظ میشود. مردم منطقه گواتر، جلگه
دشتیاری و شرق بلوچستان گلفشان را به لهجه محلی بوتن واهالی چابهار، كهیر و
زرآباد آن را گل پاشان و ناپك به معنای ناف زمین یا ناف دریا می نامند و در بین
ساكنان شرق استان هرمزگان نیز به آب باد معروف است.
کوه گل افشان (چشمه گل افشان سند؛ چابهار)
یکی از دیدنی های حیرت انگیز شهرستان چابهار، کوه های گِل
افشان آن است
که مهم ترین آنها در نقطه ای نزدیک به گواتر به نام بندر بریس قرار دارد. کوه گل
افشان بندربریس با ارتفاع تقریبی 100 متر و قطر قاعده کمی بیش از 100 متر در فاصله
حدود 100 کیلومتری شهرستان چابهار قرار دارد. اطراف این کوه را بیابانی وسیع فرا
گرفته که ظاهرا این بیابان نیز همچون خود کوه ماحصل اتفاقاتی درون زمین است. اطراف
کوه به فاصله حدود 200 متر از کوه، چاله ای به عمق حدود 2 متر ایجاد شده که برای
رسیدن به کوه باید وارد این چاله شد.
کوه گل افشان ؛ چابهار
بالا رفتن از کوه اگر فصل بارندگی نباشد؛ تقریبا راحت است. در
بالاترین نقطه کوه چاله ای به قطر کمتر از یک متر و به عمق حدود نیم متر وجود دارد
که با گل پوشیده شده است. در فواصل زمانی حدود یک دقیقه، مقداری گل با صدای خاصی
شبیه به ترکیدن یک حباب، از چاله خارج و به اطراف پراکنده می شود. احتمالا تمام
این کوه در طول سالیان دراز بر اثر فعالیت این چشمه ایجاد شده باشد. در کنار این
کوه، دو کوه کم ارتفاع دیگر وجود دارد که به نظر می رسد زمانی آنها نیز گل افشان
بوده اند="
دهانه کوه گل افشان بندر تنگ؛ چابهار نظرهای گوناگونی در مورد علت وجود این چشمه ها ذکر شده که
آنوبانینی محتمل ترین آنها را بیان می نماید. به علت نزدیکی زیاد این منطقه به
اقیانوس هند و همچنین شکل خاص پوسته زمین در این ناحیه، پوسته اقیانوس با شیب بسیار
تندی در زیر این منطقه به داخل زمین فرو می رود كه باعث به وجود آمدن فشارهای
زیادی به پوسته زمین می گردد. فشار به وجود آمده باعث خروج آب و به همراه آن گل و
لای می شود. این عامل یكی از علت های بوجود آمدن گل افشان ها و چشمه های آب معدنی
فراوان در این منطقه به حساب می آید.
سرد بودن گل و عدم وجود بخار به همراه آن تاییدی بر صحت ادعای
ذکر شده است. زیرا در مناطقی که پدیده های مشابهی به علت گرمای زمین و فعالیت های
آتشفشانی رخ می دهد، خروج آب گرم به همراه بخار طبیعی تر است.
طبقه بندی: طبیعت بلوچستان،
برچسب ها: گل فشان، چبهار، گل فشان چابهار، دشتیاری، روستای سند، سند، نگور، سند حمزه، چابهار، كنار، كهیر، روستای دور،
این مطلب را به اشتراک بگذارید :
.::. 
